RPO lubuskie

Regionalny Program Operacyjny województwa lubuskiego na lata 2014-2020

Celem głównym programu jest długofalowy, inteligentny i zrównoważony rozwój oraz wzrost jakości życia mieszkańców województwa lubuskiego poprzez wykorzystanie i wzmocnienie potencjałów regionu i skoncentrowane niwelowanie barier rozwojowych.

Rozwój inteligentny: rozwój gospodarki opartej na wiedzy i innowacji

Województwo lubuskie charakteryzuje się niską konkurencyjnością oferty badawczej, co wynika zarówno z niskich nakładów na działalność sektora badawczo-rozwojowego, ich struktury,jak również z niewystarczającej jakości usług innowacyjnych instytucji otoczenia biznesu oraz słabej współpracy sektora B+R i przedsiębiorców, a przez to bardzo ograniczonej dyfuzji innowacji.

Na poziomie województwa lubuskiego obserwuje się również słabe lub bardzo słabe powiązanie świata nauki i biznesu, co dodatkowo wzmacnia niekorzystne uwarunkowania wpływające na ograniczenia rozwoju gospodarki innowacyjnej oraz generowanie miejsc pracy.

Odpowiedzią na ten Priorytet Strategii Europa 2020 oraz na zdiagnozowane na poziomie województwa zagrożenia w tym obszarze będą działania podejmowane w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego-Lubuskie 2020 na rzecz pobudzenia innowacyjności w gospodarce poprzez dwukierunkową ścieżkę wsparcia.

Z jednej strony wsparcie w zakresie infrastruktury i wyposażenia B+R będzie kierowane do jednostek naukowych, instytucji otoczenia biznesu oraz innych podmiotów prowadzących aktywność badawczą, aby zabezpieczyć odpowiednie zaplecze techniczne, które umożliwi efektywniejsze działania w zakresie rozpoznanych potrzeb badawczych rynku. Z drugiej zaś interwencją zostaną objęci przedsiębiorcy, między innymi w zakresie wdrożenia własnych lub zakupionych wyników badań naukowych. Takie podejście zapewni jednoczesne pobudzanie popytu na wyniki działań badawczych, jak i dopasowanie podaży do innowacyjnych potrzeb przedsiębiorców, co Z kolei będzie wpływało na zacieśnianie współpracy pomiędzy sferą nauki a biznesem.

Rozwój zrównoważony: wspieranie gospodarki efektywniej korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej

Z punktu widzenia założeń i priorytetów Strategii Europa 2020 niezwykle istotnym obszarem jest takie kierunkowanie rozwoju, aby miał on charakter zrównoważony, co oznacza rozwój w kierunku gospodarki efektywnie korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej dla środowiska i bardziej konkurencyjnej.
Budowanie konkurencyjnej gospodarki Niskoemisyjnej, która będzie korzystać z zasobów w sposób racjonalny i oszczędny, powinno odbywać się z uwzględnieniem aspektu ochrony środowiska naturalnego, ograniczenia emisji zanieczyszczeń powietrza i zapobiegania utracie różnorodności biologicznej.

Istotne zatem będzie wsparcie rozwoju przemysłu ekologicznego poprzez opracowanie i wdrożenie programów produkcji urządzeń i materiałów dla ochrony środowiska oraz czystych technologii przemysłowych i innych technologii ekologicznych. Należy podjąć działania zmierzające do zminimalizowania negatywnego wpływu problemów energetycznych oraz związanych z ochroną środowiska na rozwój gospodarki.

Polska gospodarka charakteryzuje się nadal zbyt wysoką energochłonnością. W systemie energetycznym niezbędna jest zatem modernizacja przestarzałej infrastruktury energetycznej i zapobieganie wykluczeniu energetycznemu. Należy wykorzystać również gospodarczy i techniczny potencjał wprowadzenia ograniczeń zużycia energii, zwłaszcza w budynkach mieszkalnych i budynkach użytku publicznego, w przedsiębiorstwach, w lokalnej gospodarce energetycznej, w oświetleniu ulic oraz w produkcji energii elektrycznej. Konieczne jest także wykorzystanie potencjału w zakresie odnawialnych źródeł energii (OZE) przez poszczególne regiony kraju.

W zakresie działań środowiskowych, ale także spójności terytorialnej, szczególnie w kontekście różnic w tej sferze pomiędzy obszarami miejskimi i wiejskimi, konieczna będzie kontynuacja działań związanych z oczyszczaniem ścieków komunalnych, zarządzaniem odpadami komunalnymi oraz ograniczeniem emisji zanieczyszczeń do atmosfery.

Wyzwaniem w kontekście priorytetów Strategii Europa 2020 jest również zwiększenie odporności na zmiany klimatyczne. Głównym obszarem problemowym w tym zakresie jest przezwyciężenie problemów związanych z deficytem zasobów wodnych, niewystarczającymi rozwiązaniami przeciwpowodziowymi oraz zapobieganie ryzyku wystąpienia powodzi, susz, pożarów lasów i niekorzystnym zjawiskom klimatycznym w miastach.

 

Rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu: wspieranie gospodarki o wysokim poziomie zatrudnienia, zapewniającej spójność społeczną i terytorialną

– gospodarka o wysokim poziomie zatrudnienia

Województwo lubuskie, jak cały kraj, zmaga się z problemami wynikającymi z sytuacji demograficznej. Starzejące się społeczeństwo i ogólny spadek liczby ludności mogą stanowić zagrożenie oraz wymagać specjalnej interwencji. Przeciwdziałać temu zagrożeniu powinny: polityka pronatalistyczna, wykorzystanie rezerw rynku pracy, odpowiednie rozwiązania w zakresie opieki nad dziećmi do lat 3, opieki przedszkolnej oraz nad dorosłymi osobami zależnymi, zmiany w systemie szkolnictwa i opieki zdrowotnej oraz efektywnej polityki migracyjnej.

W związku z tym na poziomie RPO–Lubuskie 2020 zostały zaplanowane działania zmierzające do poprawy sytuacji osób, które z powodu opieki nad dziećmi lub osobami zależnymi nie mogą podjąć pracy, a także działania zmierzające do podniesienia konkurencyjności lubuskich przedsiębiorstw, również w aspekcie prozatrudnieniowym. Wskazane zagrożenia mają bezpośredni wpływ na rynek pracy oraz aktywność zawodową. Pozytywne skutki w tym obszarze powinna przynieść również interwencja skierowana do pracowników i pracodawców w zakresie adaptacyjności do zmian poprzez system szkoleń, kursów podnoszących kompetencje i kwalifikacje. Odbiorcami tego typu działań powinny być zarówno osoby pracujące, jak i te pozostające bez zatrudnienia.

Dostosowanie i poszerzanie wiedzy, która znajdzie swoje zastosowanie w aktualnym miejscu pracy lub zwiększy konkurencyjność pracownika lub osoby bezrobotnej na rynku, jest niezbędna dla zwiększenia aktywności zawodowej społeczeństwa. Takiej idei przyświeca również zaprojektowane w ramach RPO–Lubuskie 2020 wsparcie w zakresie uczenia się przez całe życie. Uczestnictwo osób dorosłych w procesie ciągłego uczenia się w perspektywie.

Regionalny Program Operacyjny–Lubuskie 2020 skutkować będzie wzrostem wskaźników zatrudnienia, również wśród osób w wieku 50+, które stanowią, często niewykorzystane rezerwy rynku pracy.
W tym świetle znaczenia nabiera także konieczność dostosowania oferty nauczania do faktycznych potrzeb pracodawców z jednej strony, z drugiej zaś potrzeba dbania o odpowiednią jakość usług zdrowotnych, szczególnie mających na celu aspekt zdrowia pracownika, jego sprawności oraz gotowości świadczenia pracy w możliwie najdłuższym okresie.

gospodarka zapewniająca spójność społeczną i terytorialną

Społeczny aspekt spójności w świetle założeń Strategii Europa 2020 powinien skupiać się na zmniejszeniu dysproporcji pomiędzy obszarami wiejskimi a obszarami miejskimi we wszystkich dziedzinach.
Wzmocnienia wymaga potencjał rozwojowy ośrodków lokalnych, konieczna jest poprawa jakości placówek edukacji, rewitalizacja miast i miasteczek oraz rozwój wszystkich form innowacyjności (w tym m.in. poprawa jakości kapitału ludzkiego i społecznego – poczynając od wczesnej edukacji przedszkolnej, poprzez rozwój działalności badawczo-wdrożeniowej, transferu wiedzy i na wdrożeniu rozwiązań innowacyjnych kończąc).

 

Powiązanie interwencji RPO-L2020 z inteligentnymi specjalizacjami:

W wyniku prac nad określeniem obszarów inteligentnych specjalizacji, które identyfikowano w oparciu o potencjały regionu (gospodarcze, społeczne, instytucjonalne, przestrzenne oraz przyrodniczo-kulturowe) oraz o informacje na temat potencjału technologicznego w regionie, wyłoniono następujące obszary inteligentnych specjalizacji województwa lubuskiego, czyli obszarów o:

  • największym potencjale rozwoju w przyszłości,
  • zakotwiczonych w regionie i korzystających z potencjałów regionu,
  • innowacyjnych oraz posiadających potencjał do tworzenia i wdrażania innowacji w przyszłości.

Wyłoniona w ten sposób lista inteligentnych specjalizacji ma charakter międzysektorowy.

 

W ramach poszczególnych obszarów połączone zostały różne branże zidentyfikowane w regionie jako branże kluczowe (obecne bądź przyszłe). Są to:

Zielona Gospodarka:

Bazuje na kierunkach związanych z dynamicznym rozwojem technologii środowiskowych, w tym ekoprzemysłu, ekoinnowacji oraz technologii OZE. Obejmuje rozwój technologii środowiskowych w szczególności w połączeniu z wysoko zaawansowanymi usługami środowiskowymi, biogospodarką obejmującą praktycznie wszystkie sektory i związane z nią usługami oraz branżami powiązanymi (ICT,przemysł metalowy, procesy logistyczne).

Zaproponowana specjalizacja ukierunkowana jest głównie na obszar technologiczny, usługi stanowią ogniwo uzupełniające.

Zdrowie i jakość życia:

Bazuje na negatywnych trendach demograficznych związanych ze starzeniem się społeczeństwa, a także trendach poprawy jakości życia (m.in. jakość życia w chorobie, profilaktyka zdrowotna).

Specjalizacja ta obejmuje rozwój metod leczenia na bazie technologii medycznych oraz aparatury medycznej. Wiąże się również z wysoko zaawansowanymi usługami medycznymi, turystyką zdrowotną, aktywnościami, takimi jak sport, rekreacja i wypoczynek oraz obszarami zdrowia, bezpiecznej żywności.
Obejmuje również branże powiązane tj. sektor ICT, przemysł metalowy, procesy logistyczne.

Innowacyjny (nowoczesny) przemysł tradycyjny:

Specjalizacja obejmuje rozwój w obszarze innowacyjnych (nowoczesnych) przemysłów tradycyjnych, głównie: przemysłu motoryzacyjnego, przemysłu metalowego (przedsiębiorstwa zajmujące się wytwarzaniem maszyn, urządzeń, zespołów i części metalowych oraz konstrukcji i wyrobów spawanych), przemysłu drzewnego, meblarskiego i papierniczego. Zbudowana jest na bazie specyfiki regionu charakteryzującego się silną obecnością tradycyjnych sektorów gospodarki, w których obserwowanyjest wzrost zatrudnienia i wielkości produkcji, ale wykorzystujących nowe technologie.

Współpraca i kooperacja biznesowa:

Związana jest silnie z potencjałami endogenicznymi regionu. Szczególne znaczenie ma przygraniczne położenie województwa, ułatwiające współpracę i kooperację transgraniczną. Obszar ten jest specjalizacją o charakterze horyzontalnym, obejmującym wiele branż, aktywnie współpracujących i kooperujących. Szczególną rolę w tym zakresie pełnić będzie sektor ICT, dynamicznie się rozwijający, będący ogniwem łączącym wszystkie identyfikowane na terenie regionu sektory gospodarcze. Pozwoli to na kooperację i udział sektora ICT we wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań przemysłowych, społecznych, zarządczych i biznesowych oraz zastosowanie ICT w edukacji.

 

Osie priorytetowe / Działania / Poddziałania

I Oś priorytetowa: Gospodarka i innowacje

  • 1.1 Badania i innowacje
  • 1.2 Rozwój przedsiębiorczości
  • 1.3 Tworzenie i rozwój terenów inwestycyjnych
    • 1.3.1 Tereny inwestycyjne – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 1.3.2 Tereny inwestycyjne – ZIT Gorzów Wlkp
    • 1.3.3 Tereny inwestycyjne – ZIT Zielona Góra
  • 1.4 Promocja regionu i umiędzynarodowienie sektora MŚP
    • 1.4.1 Promocja regionu i umiędzynarodowienie sektora MŚP – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 1.4.2 Promocja regionu – ZIT Gorzów Wlkp.
  • 1.5 Rozwój sektora MŚP
    • 1.5.1 Rozwój sektora MŚP – wsparcie dotacyjne
    • 1.5.2 Rozwój sektora MŚP – instrumenty finansowe

II Oś priorytetowa: Rozwój cyfrowy

  • 2.1 Rozwój społeczeństwa informacyjnego
    • 2.1.1 Rozwój społeczeństwa informacyjnego– projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 2.1.2 Rozwój społeczeństwa informacyjnego – ZIT Zielona Góra

III Oś priorytetowa: Gospodarka niskoemisyjna

  • 3.1 Odnawialne źródła energii
  • 3.2 Efektywność energetyczna
    • 3.2.1 Efektywność energetyczna – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 3.2.2 Efektywność energetyczna – ZIT Gorzów Wlkp
    • 3.2.3 Efektywność energetyczna – ZIT Zielona Góra
    • 3.2.4 Efektywność energetyczna – instrumenty finansowe

IV Oś priorytetowa: Ograniczenie niskiej emisji w miastach

  • 4.1 Przeciwdziałanie katastrofom naturalnym i ich skutkom
  • 4.2 Gospodarka odpadami
  • 4.3 Gospodarka wodno-ściekowa
  • 4.4 Zasoby kultury i dziedzictwa kulturowego
  • 4.4.1 Zasoby kultury i dziedzictwa kulturowego – projekty realizowane poza formułą ZIT
  • 4.4.2 Zasoby kultury i dziedzictwa kulturowego – ZIT Gorzów Wlkp
  • 4.4.3 Zasoby kultury i dziedzictwa kulturowego – ZIT Zielona Góra
  • 4.5 Kapitał przyrodniczy regionu
    • 4.5.1 Kapitał przyrodniczy regionu – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 4.5.2 Kapitał przyrodniczy regionu – ZIT Zielona Góra

V Oś priorytetowa: Środowisko i kultura

  • 5.1 Transport drogowy
    • 5.1.1 Transport drogowy – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 5.1.2 Transport drogowy –ZIT Gorzów Wlkp
    • 5.1.3 Transport drogowy –ZIT Zielona Góra
  • 5.2 Transport kolejowy

VI Oś priorytetowa: Regionalny rynek pracy

  • 6.1 Aktywizacja zawodowa osób bezrobotnych oraz poszukujących pracy i jednocześnie nie posiadających zatrudnienia realizowana przez powiatowe urzędy pracy
  • 6.2 Aktywizacja zawodowa osób pozostających bez pracy niezarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy
  • 6.3 Wsparcie dla samozatrudnienia
    • 6.3.1 Wsparcie dla samozatrudnienia osób w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy
    • 6.3.2 Wsparcie dla samozatrudnienia poprzez finansowe instrumenty zwrotne
  • 6.4 Równość szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy
  • 6.5 Usługi rozwojowe dla MMŚP
  • 6.6 Aktywizacja zawodowa osób zwolnionych lub przewidzianych do zwolnienia
  • 6.7 Profilaktyka i rehabilitacja zdrowotna osób pracujących i powracających do pracy oraz wspieranie zdrowych i bezpiecznych miejsc pracy

VII Oś priorytetowa: Równowaga społeczna

  • 7.1 Programy aktywnej integracji realizowane przez ośrodki pomocy społecznej
  • 7.2 Programy aktywnej integracji realizowane przez powiatowe centra pomocy rodzinie
  • 7.3 Programy aktywnej integracji realizowane przez inne podmioty
  • 7.4 Aktywne włączenie w ramach podmiotów integracji społecznej
    • 7.4.1 Aktywne włączenie w ramach podmiotów integracji społecznej – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 7.4.2 Aktywne włączenie w ramach podmiotów integracji społecznej realizowane przez ZIT Zielona Góra
  • 7.5 Usługi społeczne
  • 7.6 Wsparcie dla OWES i ROPS we wzmacnianiu sektora ekonomii społecznej
    • 7.6.1 Wsparcie rozwoju ES poprzez działania ośrodków wsparcia ekonomii społecznej
    • 7.6.2 Koordynacja ekonomii społecznej – ROPS

VIII Oś priorytetowa: Nowoczesna edukacja

  • 8.1 Poprawa dostępności i jakości edukacji przedszkolnej
    • 8.1.1 Poprawa dostępności i jakości edukacji przedszkolnej – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 8.1.2 Wyrównywanie dysproporcji w jakości kształcenia na poziomie elementarnym realizowane przez ZIT Gorzów Wielkopolski
    • 8.1.3 Wyrównywanie dysproporcji w jakości kształcenia na poziomie elementarnym realizowane przez ZIT Zielona Góra
  • 8.2 Wyrównywanie dysproporcji w jakości kształcenia na poziomie ogólnym oraz dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych i zdrowotnych
    • 8.2.1 Wyrównywanie dysproporcji w jakości kształcenia na poziomie ogólnym oraz dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych i zdrowotnych – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 8.2.2 Wyrównywanie dysproporcji w jakości kształcenia na poziomie ogólnym oraz dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych i zdrowotnych – ZIT Gorzów Wielkopolski
    • 8.2.3 Wyrównywanie dysproporcji w jakości kształcenia na poziomie ogólnym oraz dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych i zdrowotnych – ZIT Zielona Góra
  • 8.3 Upowszechnienie kształcenia ustawicznego związanego z nabywaniem i doskonaleniem kwalifikacji zawodowych –
  • 8.4 Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego
    • 8.4.1 Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 8.4.2 Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego, realizowane przez ZIT Gorzów Wielkopolski
  • 8.5 Doskonalenie umiejętności zawodowych osób dorosłych –

IX Oś priorytetowa: Infrastruktura społeczna

  • 9.1 Infrastruktura zdrowotna i usług społecznych
    • 9.1.1 Infrastruktura zdrowotna i usług społecznych – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 9.1.2 Infrastruktura zdrowotna i usług społecznych – ZIT Zielona Góra
  • 9.2. Rozwój obszarów zmarginalizowanych
    • 9.2.1 Rozwój obszarów zmarginalizowanych – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 9.2.2 Rozwój obszarów zmarginalizowanych – ZIT Gorzów Wlkp.
    • 9.2.3 Rozwój obszarów zmarginalizowanych – ZIT Zielona Góra
  • 9.3 Rozwój infrastruktury edukacyjnej
    • 9.3.1 Rozwój infrastruktury edukacyjnej – projekty realizowane poza formułą ZIT
    • 9.3.2 Rozwój infrastruktury edukacyjnej – ZIT Gorzów Wlkp

 

Podstawowe dokumenty programowe:

Regionalny Program Operacyjny – Lubuskie 2020

Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego – Lubuskie 2020

 

Źródło: www.rpo.lubuskie.pl, 28.05.2018